پژوهشگران آمریکایی می‌گویند غده تیموس، عضوی در بدن که اغلب در جریان برخی جراحی‌های قفسه سینه برداشته می‌شود، ممکن است برخلاف تصور رایج، در محافظت از بدن در برابر سرطان و مرگ زودرس نقش مهمی داشته باشد. با این حال، درباره این موضوع هنوز میان پژوهشگران اتفاق‌نظر وجود ندارد.

تیموس غده‌ای کوچک و چربی‌مانند است که پشت استخوان جناغ سینه قرار دارد. این غده در دوران کودکی و نوجوانی در رشد و بلوغ لنفوسیت‌های تی (T)، یکی از مهم‌ترین سلول‌های دفاعی بدن، نقش اساسی ایفا می‌کند، اما پس از بلوغ، به‌تدریج کوچک و بخش زیادی از بافت آن با چربی جایگزین می‌شود. به همین دلیل سال‌ها تصور می‌شد که این غده در بزرگسالی دیگر کارکرد چندانی ندارد. اینک برخی پژوهش‌های جدید نشان داده‌اند این غده ممکن است حتی در بزرگسالی نیز در حفظ عملکرد سیستم ایمنی و مقابله با سرطان نقش داشته باشد.

پژوهشگران آمریکایی سال ۲۰۲۳ طی مطالعه‌ای دریافتند افرادی که غده تیموسشان را برمی‌دارند، در پنج سال پس از جراحی، با افزایش خطر مرگ به هر علت روبرو هستند. آن‌ها همچنین در همین دوره، بیشتر در معرض ابتلا به سرطان قرار دارند.

البته این مطالعه صرفا مشاهده‌ای بود؛ به این معنا که نمی‌تواند ثابت کند برداشتن تیموس مستقیم باعث سرطان یا بیماری‌های مرگبار دیگر می‌شود. با این حال، پژوهشگران از این یافته‌ها نگران‌اند و می‌گویند تا زمانی که اطلاعات بیشتری به دست نیامده است، حفظ تیموس، در صورت امکان، باید یک اولویت بالینی باشد.

به نوشته ساینس‌آلرت، تیموس در دوران کودکی، در رشد سیستم ایمنی نقشی حیاتی دارد. وقتی این غده در سنین پایین برداشته می‌شود، بیماران در بلندمدت با کاهش سلول‌های تی روبرو می‌شوند. کودکانی که تیموس ندارند، معمولا به واکسن‌ها هم پاسخ ایمنی ضعیف‌تری نشان می‌دهند.

از آنجا که تیموس زمانی که فرد به سن بلوغ می‌رسد، کوچک و چروکیده می‌شود و سلول‌های تی بسیار کمتری برای بدن تولید می‌کند، به نظر می‌رسید می‌توان آن را بدون آسیب فوری برداشت و چون جلو قلب قرار دارد، اغلب هنگام جراحی‌های قلب و قفسه سینه، برداشته می‌شود. برخی بیماران مبتلا به سرطان تیموس یا بیماری‌های خودایمنی مزمن مانند میاستنی گراویس هم به «تیمکتومی» نیاز دارند؛ یعنی جراحی‌ که طی آن تیموس برداشته می‌شود.

پژوهش جدید

پژوهشگران در بوستون با استفاده از داده‌های بیماران در یک نظام درمانی ایالتی، نتایج بیمارانی را که تحت جراحی قلب و قفسه سینه قرار گرفته بودند، مقایسه کردند: بیش از شش هزار نفر در گروه کنترل که تیموس آن‌ها برداشته نشده بود و هزار و ۱۴۶ نفر که تیموسشان برداشته شده بود.

افرادی که تحت تیمکتومی قرار گرفته بودند، تقریبا دو برابر گروه کنترل احتمال داشت ظرف پنج سال فوت کنند. حتی پس از آنکه عواملی مانند جنسیت، سن، نژاد، ابتلا به سرطان تیموس، میاستنی گراویس یا عفونت‌های پس از عمل در نظر گرفته شد. همچنین دو برابر بیشتر احتمال داشت که ظرف پنج سال پس از جراحی، به سرطان مبتلا شوند. علاوه بر این، سرطان‌ آنان معمولا تهاجمی‌تر بود و در مقایسه با گروه کنترل، پس از درمان، بیشتر عود می‌کرد.

علت این ارتباط‌ها هنوز مشخص نیست، اما پژوهشگران گمان می‌کنند نبود تیموس به‌نوعی عملکرد سالم سیستم ایمنی در بزرگسالان را هم مختل می‌کند.

در بخشی از بیماران این مطالعه که تحت تیمکتومی قرار گرفته بودند، آزمایش خون تنوع کمتری در گیرنده‌های سلول‌های تی نشان داد؛ موضوعی که شاید بتواند در بروز سرطان یا بیماری‌های خودایمنی پس از جراحی نقش داشته باشد.

نویسندگان مطالعه نتیجه گرفتند که این یافته‌ها در مجموع نقش تیموس را در تولید سلول‌های تی جدید در بزرگسالی و حفظ سلامت انسان بالغ تایید می‌کند و به‌قوت نشان می‌دهد که تیموس تا پایان عمر، در سلامتی ما نقشی مهم و کاربردی دارد.

با این حال ماجرا به همین‌جا ختم نمی‌شود. مطالعه‌ بعدی که پژوهشگران دانشکده پزشکی ییل سال ۲۰۲۵ منتشر کردند، کوشید یافته‌های تیم قبلی را تایید کند. این پژوهشگران پرونده‌ بیماران را در پایگاه ملی داده‌های سرطان و پایگاه نظارت، اپیدمیولوژی و نتایج نهایی بین سال‌های ۲۰۰۴ تا ۲۰۲۲ بررسی کردند، اما در نهایت، مطالعه ییل در داده‌هایش هیچ شواهدی پیدا نکرد که نشان دهد برداشتن تیموس اثر منفی بر سلامتی بیماران داشته است.

این موضوع نشان می‌دهد هنوز مسائل بیشتری باید روشن شود تا بتوانیم پیامدهای واقعی برداشتن تیموس را به‌طور قطعی مشخص کنیم.